Skip to content

تصویری تازه کهکشان راه شیری

پارس دانش: گروهی از ستاره‌شناسان موفق شده‌اند نقشه راه شیری با ۲۱۹ میلیون ستاره را ترسیم کنند و به این ترتیب کامل‌ترین نقشه از قرص کهکشان ما را ارائه دهند..دانشمندان بر اساس داده‌هایی که بشر از راه شیری در اختیار دارد، این نقشه را با در نظر گرفتن جزئیات بسیار تهیه کرده‌اند. نقشه تازه راه شیری این امکان را فراهم آورده که ساختار قرص کهکشان ما از زوایای دیگری نیز قابل بررسی باشد.گروهی از پژوهشگران دانشگاه هارتفوتشر در لندن زیر نظر گرت بارنتستن نقشه راه شیری را در نشریه علمی جامعه منجمان معرفی کرده اند.

کهکشان راه شیری، از روی زمین که در یکی از شاخه‌های بازوهای مارپیچی کهکشان قرار دارد همچون نواری مه‌آلود و سفید و روشن در بالای آسمان در سراسر فلک به نظر می‌رسد.

 

بخشی از نقشه راه شیری: هر چه روشن‌تر، به همان اندازه تعداد ستارگان هم افزون‌تر

راه شیری آسمان شب را به دو نیم کره مساوی تقسیم می‌کند. این امر نشان می‌دهد که منظومه خورشیدی نزدیک صفحه کهکشانی قرار گرفته‌ است. کهکشان راه شیری به دلیل فضای میان‌ستاره‌ای که سطح کهکشان را پر کرده، درخشندگی اندکی دارد و به همین دلیل هم مرکز روشن کهکشان را نمی‌توانیم ببینیم.

منظومه شمسی بخشی از راه شیری است و به این جهت ما فقط از پهلو می‌توانیم راه شیری را در پهنه آسمان ببینیم. از این زاویه نمی‌توان به ساختار راه شیری پی برد.

بر اساس محاسبات دانشمندان قطر قرص راه شیری برابر با صد هزار سال نوری است. یک سال نوری مسافتی است که نور در یک سال طی می‌کند و تقریباً برابر است با ۱۰ هزار بیلیون کیلومتر.

ستاره‌شناسان حدس می‌زنند که در راه شیری حداقل ۱۰۰ میلیارد ستاره وجود دارد. از کره زمین فقط بخش اندکی از ستارگان راه شیری را می‌توان دید.

پژوهشگران دانشگاه هارتفوتشر موفق شده‌اند با استفاده از تلسکوپ اسحاق نیوتن از برخی ستارگان راه شیری نقشه‌برداری کنند. این ستارگان یک میلیون برابر کمتر از ستارگانی که با چشم غیر مسلح می‌توان دید، درخشندگی دارند.

نقشه جدید راه شیری نشان می‌دهد که چگونه فشردگی ستارگان راه شیری تغییر می‌کند و به این ترتیب اطلاعاتی درباره ساختار این کهکشان در اختیار ما می‌گذارد. از این اطلاعات می‌توان برای آزمودن نظریه‌های گوناگون درباره راه شیری و به چالش کشیدن روش‌های محاسباتی موجود استفاده کرد.

«ابرخوشه لانیاکی» laniakea cluster

ابرخوشه لانیاکی نقطه ی قرمز کهکشان را شیری

اخترشناسان با کمک تلسکوپ گرین بنگ -و چند تلسکوپ دیگر- نقشه ای سه بعدی تهیه کرده اند که نشان می دهد کهکشان راه شیری بخشی از یک ابرخوشه ی کهکشانی هیولاپیکربه نام لانیکی است که به پهنای ۵۲۰ میلیون سال نوری گسترده شده است و شامل ۱۰۰ هزار کهکشان است.

 نشانی ما در کیهان بسیار فراتر از زمین است، از کهکشان راه شیری هم می گذرد و تا دوردست ترین نقاط کیهان ادامه می‌یابد. ولی اکنون ستاره شناسان خط دیگری به این نشانی افزوده اند: ابرخوشه ی لانیاکی، که نامش را از دو واژه ی زبان هاوایی گرفته: “lani” به معنای سپهر و آسمان، و “akea” به معنای بیکران و گسترده.

 

نویسنده ی اصلی پژوهش، ر. برنت تولی از بنیاد اخترفیزیک دانشگاه هاوایی به رسانه ها گفت: «ما سرانجام نقشه ای را پدید آوردیم که ابرخوشه ای که می توانیم خانه ی خود بدانیم را مشخص و تعریف می کند.» «این بی شباهت بدان نیست که برای نخستین بار پی ببری شهر زادگاهت در واقع بخشی از کشور بزرگیست که هم مرز با کشورهای دیگر است.»

ابرخوشه ها -که توده هایی از خوشه های کهکشانی‌اند- در رده ی بزرگ ترین ساختارهای جهان هستی جای می گیرند. اگرچه این ساختارها در تاروپودی از افروزه ها به یکدیگر پیوسته اند ولی مرزهای دقیقشان را به سختی می توان شناسایی کرد.

به عبارت دیگر، این دانشمندان با آزمودن تاثیری که هر کهکشان بر روی حرکت کهکشان های دیگر دارد نقشه ی آن ها را تهیه می کنند. کهکشانی که در میان چند کهکشان گیر افتاده باشد، دستخوش یک کشاکش گرانشی سهمگین می شود و این تراز (تعادل) نیروهای گرانشی پیرامونش است که حرکت آن را تعیین خواهد کرد.

به طور معمول این روش تنها برای کهکشان های فضای نزدیک کاربرد دارد، جایی که چنین سرعت هایی به اندازه ی کافی نسبت به سرعت های ناشی از گسترش کیهان (سرعت های گسترشی) بزرگند، چون سرعت های گسترشی با افزایش فاصله بیشتر می شوند (هر چه کهکشانی دورتر باشد سرعت دور شدنش از ما بیشتر است). ولی تولی و همکارانش الگوریتم تازه ای را به کار بردند که الگوهای بزرگ-مقیاسی که در اثر حرکت کهکشان ها پدید آمده را آشکار کرد.

برشی از ابرخوشه ی لانیاکی. رنگ ها نمایانگر چگالی هستند: سرخ برای چگالی های بالا و آبی برای تهیک ها. تک تک کهکشان ها به شکل نقطه‌های سفید نمایان شده اند.

منبع :نشریه ی نیچر

 

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

پیام خود را بگذارید

پارس دانش ،درراه اعتلای دانش پارس

سوالات علمی ،درخواست تدریس ،نقد و نظر خود را بفرمایید.

وارد شوید