Skip to content

سیاره نپتون

آشنایی با سیاره ی نپتون

نپتون هشتمین و آخرین سیاره از منظومه ی شمسی است و بیشترین  فاصله را درمنظومه شمسی از خورشید دارد این سیاره ی غول پیکر گازی ممکن است در آغاز تاریخ منظومه شمسی و پیش از انتقال  به موقعیت فعلی، بسیار نزدیک به خورشید بوده باشد. نپتون آخرین سیاره ی سامانه خورشیدی است. این نام به عنوان خدای دریا و همزاد اورانوس نامگذاری شده است.کشف این سیاره در بین سال‌های ۱۷۹۰ تا ۱۸۴۰ بر اثر اختلالاتی که در مدار

اورانوس مشاهده شد، انجام گردید.

نمایه ی سیاره نپتون

جرم: ۱۰۲٫۴۱۰٫۰۰۰٫۰۰۰٫۰۰۰بیلیون تن

حجم: ۵۷٫۴۴ برابر زمین

چگالی : ۱٫۶۳۸ گرم بر سانتی متر مکعب

شدت میدان گرانشی : ۱٫۱۴ برابر شدت میدان گرانشی زمین

قطر استوایی : ۴۸٫۵۲۸ کیلومتر

قطرقطبی: ۴۸٫۶۸۲ کیلومتر

محیط استوایی: ۱۵۵٫۶۰۰ کیلومتر

اقمار شناخته شده : ۱۴

قمر مهم: ترایتون

تعداد حلقه ها : ۵

فاصله از خورشید: ۴٫۴۹۸٫۳۹۶٫۴۴۱ کیلومتر(۳۰٫۱۰ AU)

مدت زمان گردش به دور خورشید: ۶۰٫۱۹۰ روز زمینی ( ۱۶۴٫۷۹ سال زمینی)

مدت زمان گردش به دورمحور خود: ۱۶ ساعت و ۶ دقیقه

دمای سطحی : ۲۰۱- درجه سانتی گراد

ضخامت اتمسفر:۱۹٫۷ کیلومتر

ترکیب سیاره : ۸۰درصد هیدروژن ، ۱۹در صد هلیوم ،۱٫۵ درصد متان  وبقیه از اتان ، آمونیاک ،

آب ، آمونیاک هیدرو سولفید و یخ متان

زمان کشف:  ۲۳ سپتامبر۱۸۴۶(۱۶۹ سال پیش)

کاشفان : اوربن ژان ژوزف لو وریه فرانسوی و ویوهان گاله آلمانی

سرعت فرار: ۲۵ کیلومتر بر ثانیه

سرعت حرکت در مدار به دور خورشید: ۵٫۴۳ کیلومتر برثانیه

اندازه نپتون در مقایسه با زمین

 nep 

 حقایق در مورد نپتون

  • نپتون برای گذشتگان شناخته شده نبود

نپتون با چشم غیر مسلح دیده نمی شود.در سال ۱۸۴۶ موقعیت آن با توجه به محاسبات ریاضی و اختلالات در حرکت اوانوس کشف شد .اخترشناس فرانسوی آلکسی بوار وظیفه انجام این کار را داشت بوار چنین طرح کرد که سیاره‌ای دور تر از اورانوس وجود دارد و اورانوس را از مکان محاسبه شده به عقب می‌کشد. جان کاوچ آدامز از سال ۱۸۴۱ به تحقیق و محاسبه درباره سیاره ی مجهول که فراتر از اورانوس وجود دارد همت گماشت  در همین هنگام ستاره‌شناس فرانسوی اوربن ژان ژوزف لو وریه به محاسبه سیاره مجهول در آسمان پرداخت و سپس محاسباتش را همراه با نامه‌ای به یوهان گاله معاون رصدخانه برلین فرستاد و از او خواست هر چه زودتر به جست وجوی این سیاره در آسمان بپردازد. نامه روز ۲۳ سپتامبر سال ۱۸۴۶ به گاله رسید. او همان شب تلسکوپش را به سوی آسمان برد و سیاره را با یک درجه اختلاف نسبت به نقطه پیشنهاد شده توسط لووریه در آسمان مشاهده کرد. رصدخانه برلین به تازگی نقشه‌ای از آن بخش از آسمان به دست آورده بود به همین علت کشف نپتون ممکن شد.

زمان بسیار طولانی مجادله بسیار ناخوشایندی بر سر این بود که چه کسی لیاقت عنوان کاشف نپتون را دارد. امروزه بیشتر ستاره‌شناسان بر این باوراند که آدامز و لووریه به دلیل انجام محاسبات پیچیده که سرانجام موجب کشف نپتون شد، کاشفان این سیاره هستند و یوهان گاله به عنوان کسی که برای اولین بار این سیاره را رصد کرد در یادها می‌مانند.

 

                                جان کاوچ آدامز                                            اوربن ژان ژوزف لو وریه                         یوهان گاله

                        170px-john_couch_adams                      loverieh        images-4

 

  • حرکت نپتون به دور محور خود بسیار سریع است

ابرهای استوایی آن ۱۸ ساعت برای چرخش به دور سیاره وقت لازم دارند و این دلیلی است که نپتون جامد نیست. معمولاً همه این سیاره را به رنگ آبی می‌شناسد و به این علت است که گاز متان حاضر در جو نپتون رنگ سرخ را جذب کرده و آبی حاصل از طیف نوری خورشید را بازمی‌تاباند.

نپتون از نظر ساختاری بسیار شبیه به سایر سیارات گازی به خصوص اورانوس است. تفاوتی که در ساختار سیاراتی مانند اورانوس و نپتون دیده می‌شود، عدم حضور هیدروژن فلزی مایع است که در عوض آن به یک ساختار متراکم آب مانندی در اطراف هسته می‌رسیم. لایه بیرونی‌تر نپتون متشکل از هیدروژن ملکولی مایع و هلیوم مایع است.

اتمسفر و جو نپتون آبی رنگ است و درصد بازتابش بالائی دارد که حاکی از وجود یک جو غلیظ است. بر طبق تحقیقات حضور مقادیری متان نیز در این سیاره تایید شده است. در کل، ترکیبات جو این سیاره به مانند سایر سیارات غول پیکر گازی شامل ۸۰ تا ۸۵ درصد هیدروژن و ۱۵ تا ۱۹ درصد هلیوم می‌باشد.تقریباً ۱۶۵ سال طول می‌کشد تا نپتون یک بار به‌دور خورشید بگردد. بنابر این از زمان کشف آن در سال ۱۸۶۴ تا کنون، فقط یک بار به دور خورشید گشته‌است

دوره تناوب نجومی آن ۱۶۹ سال است. از زمان کشف نپتون تا کنون فقط یک بار مدار خود را طی کرده. دوره تناوب چرخشی نپتون ۱۷ ساعت و ۵۰ دقیقه است. سرعت گریز از جاذبه این سیاره نیز چیزی در حدود ۲۳ کیلومتر در ثانیه است. نپتون دارای دو قمر بزرگ بنام‌های نرئید و تریتون است و تعداد بسیار زیادی اقمار کوچک دارد.

  • نپتون کوچکترین غول یخی است

با وجود اینکه از اورانوس کوچکتراست،دارای جرم بیشتری است.در زیر جو سنگین آن، نپتون از لایه های گاز هیدروژن و  هلیوم که با لایه یی از آب ، آمونیاک ومتان یخ زده محصور شده ، ساخته شده است .

  • نپتون دارای آب و هوای بسیار فعال است
    در ۲۵ اوت سال ۱۹۸۹ وویجر ۲ از ۵ هزار کیلومتری این غول گازی گذشت واطلاعات بسیار زیادی دربارهٔ این سیاره به دست آورد. برای مثال وویجر۲ کشف کرد که نپتون آب‌وهوای بسیار خشنی دارد و طوفان‌های پر سرعت همه جای این سیاره وجود دارند.پیش از این انتظار می‌رفت که نپتون از نظر جوی آرام‌تر از اورانوس باشد ولی ویجر ۲ نشان داد که بادهای نپتون بسیار بسیار شدید هستند. سرعت این بادها از۶۰۰تا ۲۴۰۰ کیلومتر در ساعت می‌رسد. طوفان بزرگی در قسمت بالایی اتمسفر آن وجود دارد این طوفان  لکه ی تیره بزرگ نامیده شده واندازه ی آن با زمین برابر است . بادهای با سرعت بالا در سراسر این سیاره تا ۶۰۰ متر در هر ثانیه حرکت می کنند. وجود بادها و طوفان‌های قوی در جو نپتون نشان می‌داد که این سیاره حرارتش را از منبع دیگری می‌گیرد. وویجر ۲ کشف کرد دمای اورانوس و نپتون مانند هم است با این تفاوت که نپتون از خورشید نسبت به اورانوس دورتر است. اما نپتون بر خلاف اورانوس حرارتی بیشتر از آن چه می‌گیرد، تابش می‌کند؛ که شاید این حرارت از دما و فشار شدیدی که از هسته سنگی درون این سیاره آزاد می‌شود، به وجود می‌آید؛ بنابراین می‌توان نتیجه گرفت حرارتی که نپتون از درون خود دریافت می‌کند باعث به وجود آمدن بادها و طوفان‌های قوی در این سیاره می‌شود.
  • نپتون ۱۴ قمر و ۵ حلقه دارد و فقط یک فضا پیما به سوی نپتون پرواز کرده است.

در سال ۱۹۸۹وویجر ۲ به این سیاره رسید .تلسکوپ فضایی ناسا نیز این سیاره را مورد بررسی قرار داده است. جالب ترین قمر نپتون ترایتون است که آن یک جهان یخ زده است که نیتروژن یخ زده و ذرات غباراز زیر سطح آن خارج می شود. عملکرد این یخ فشان‌ها مانند آتش فشان‌های زمینی است ولی به جای مواد مذاب از دهانه‌یشان گاز و یخ بیرون می‌آید که فوران‌های آن تا چندین متر به بالا می‌رود.ترایتون احتمالا سردترین جهان منظومه شمسی است.ترایتون با دمای ۲۳۵ درجه زیر صفر بسیار سرد است ولی آن طور که دانشمندان حدس می‌زدند مرده و بی‌روح نیست. وویجر۲ سرزمینی رنگارنگ را از بزرگ ترین ماه نپتون به تصویر گذاشت. این قمر لکه‌های یخ زده سفید، آبی و صورتی در سطح خود دارد و پر از گسل‌ها، صخره‌ها و دهانه‌های برخوردی است، همچنین نوارهای سفید دور چاله‌ها و لکه‌های تیره این قمر را شبیه پوست طالبی کرده است و ظاهری زیبا را به این قمر داده است. بر سطح این قمر یخ فشان‌هایی قرار دارد.

14bg

تصویری ار قمر ترایتون از فاصله ی ۳۳۶۰۰کیلومتری که توسط وویجر۲ گرقته شد